Als deze code op je rijbewijs staat, mag je na zonsondergang niet meer rijden

In dit artikel:

Op de achterkant van het Europese rijbewijs kan een zeldzame, maar ingrijpende code staan: Code 61. Die code beperkt de rijbevoegdheid niet tot een voertuigtype of hulpmiddel, maar aan de daglicht uren: houders mogen alleen rijden bij daglicht — in de regelgeving als voorbeeld omschreven vanaf één uur na zonsopgang tot uiterlijk één uur vóór zonsondergang. In de praktijk betekent dat dat rijden bij schemering of na zonsondergang niet is toegestaan en bij controle of avondongevallen juridisch en verzekeringstechnisch problemen kan opleveren.

Code 61 is geen straf, maar een medische maatregel die het CBR gebruikt om mensen met nachtzichtsproblemen toch mobiliteit te bieden. De beperking wordt opgelegd na een gezondheidsverklaring, een medische keuring of aanvullende tests wanneer zichtproblemen vooral in het donker optreden. Denk aan verminderde contrastwaarneming, extreme glaregevoeligheid of aandoeningen als staar, glaucoom of maculadegeneratie die nachtzicht en het herkennen van bijvoorbeeld fietsers bemoeilijken.

De maatregel biedt een middenweg: in plaats van intrekking van het rijbewijs kan een bestuurder overdag veilig deelnemen aan verkeer — boodschappen doen of naar werk rijden blijft mogelijk — terwijl risico’s in het donker worden beperkt. Seizoenswisselingen maken het wel praktisch lastig; lange zomeravonden zijn minder beperkend, maar in de donkere wintermaanden vormt de tijdsgrens al snel een belemmering voor avondactiviteiten of vroege vertrekmomenten.

Wie denkt in aanmerking te komen of wie van mening is dat zijn nachtzicht is verbeterd (bijvoorbeeld na behandeling) kan een herkeuring aanvragen. Het is verstandig voor betrokkenen om bij verlenging of wijziging van het rijbewijs de gezondheidsverklaring zorgvuldig in te vullen en medisch advies te volgen zodat veiligheid en mobiliteit in balans blijven.