Belgisch wegenvignet vanaf 2027: vooral één onderdeel zorgt nu voor kritiek uit Nederland

In dit artikel:

Vanaf 1 mei 2027 wil Vlaanderen een digitaal wegenvignet invoeren voor personenauto’s, bestelwagens en campers tot 3.500 kilo. Het vignet zou nodig zijn op Belgische snelwegen en gewestwegen, maar niet op uitsluitend lokale wegen. De verplichting geldt volgens het huidige plan voor Belgische én buitenlandse automobilisten en wordt gekoppeld aan het kenteken.

Het plan stuit in Nederland op weinig enthousiasme. Uit een ANWB-peiling blijkt dat 80 procent van de ondervraagden vindt dat de Benelux tolvrij moet blijven. De kritiek gaat vooral over de combinatie van het vignet met een hervorming van de Vlaamse verkeersbelasting. Vlaanderen wil die belasting voor het eigen wagenpark in 2027 als geheel budgetneutraal aanpassen. Nederlandse automobilisten betalen wel het vignet, maar geen Belgische verkeersbelasting en profiteren dus ook niet van eventuele verlagingen daarvan.

Daarmee rijst de vraag of buitenlandse automobilisten in de praktijk zwaarder worden belast dan Belgische inwoners. Europese regels verbieden onderscheid op basis van nationaliteit. Duitsland zag in 2019 een vergelijkbaar plan voor personenauto’s stranden bij het Europees Hof van Justitie, omdat de heffing feitelijk vooral buitenlandse automobilisten zou treffen. Het Belgische voorstel is volgens de betrokken overheden niet identiek: de belastinghervorming geldt breder en compenseert niet automatisch iedere Belgische automobilist volledig. Of het plan juridisch standhoudt, is daarom nog onzeker. Minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat volgt die beoordeling namens Nederland en heeft de extra kosten voor Nederlanders bekritiseerd.

De tarieven hangen af van de uitstootklasse en de looptijd. Voor auto’s vanaf Euro 4 zou een vignet 9 euro per dag, 12 euro voor tien dagen, 19 euro per maand, 30 euro voor twee maanden of 100 euro per jaar kosten. Voor oudere auto’s bedraagt het jaartarief maximaal 125 euro; volledig elektrische auto’s betalen volgens het voorstel 90 euro per jaar. Vooral grensbewoners, mensen die in België werken en automobilisten die vaak via België reizen, kunnen daardoor flink meer kwijt zijn. Vlaanderen verwacht jaarlijks ongeveer 130 miljoen euro aan inkomsten uit buitenlandse vignetten.

De invoering is nog niet definitief. Het voorontwerp ligt voor advies bij de Raad van State en moet nog parlementair worden goedgekeurd. Vlaanderen, Wallonië en Brussel werken bovendien aan een gezamenlijk juridisch kader. Volgens de planning begint de verkoop op 1 maart 2027, maar de Nederlandse kritiek en een mogelijke Europese juridische toets kunnen het dossier nog beïnvloeden.