Deze tunnel moet twee continenten verbinden, maar juist de kortste route valt af

In dit artikel:

Spanje en Marokko werken opnieuw aan plannen voor een vaste verbinding onder de Straat van Gibraltar. Het onderzochte concept is geen autotunnel, maar een dubbelbuizige spoortunnel van ongeveer 40 kilometer, waarvan circa 28 kilometer onder zee zou liggen. De verbinding moet het huidige veerbootverkeer tussen onder meer Algeciras, Tarifa en Noord-Afrika op termijn aanvullen of vervangen.

Hoewel Spanje en Marokko op het smalste punt slechts ongeveer 15 kilometer uit elkaar liggen, loopt het voorgestelde tracé westelijker. Rechtstreeks oversteken is daar technisch ongunstig, omdat de zeestraat zeer diep is en geschikte gesteentelagen pas veel lager beginnen. Op het diepste punt zou de tunnel ongeveer 400 tot 450 meter onder zeeniveau komen. Door de maximale helling voor treinen is veel extra lengte nodig om geleidelijk af te dalen en weer boven te komen.

De bouw zou technisch ingewikkeld zijn door de grote diepte, wisselende gesteentekwaliteit, waterdruk en de ligging op de grens van de Afrikaanse en Euraziatische tektonische platen. Volgens TU Delft-tunnelexpert Wout Broere zijn deze problemen met bestaande kennis mogelijk beheersbaar, maar maken extra veiligheidsmaatregelen het project duurder en complexer. Spanje en Marokko bekeken daarom onder meer de Noorse E39 Rogfast-tunnel, die 392 meter onder zee komt te liggen.

Voor automobilisten betekent het huidige plan niet dat zij zelf door een tunnel kunnen rijden. Oudere Spaanse plannen gingen uit van pendeltreinen waarop auto’s, bussen en vrachtwagens kunnen worden vervoerd, vergelijkbaar met de Kanaaltunnel. Of die oplossing onderdeel blijft van het huidige ontwerp, is nog niet definitief vastgelegd.

De samenwerking tussen Spanje en Marokko werd in 2023 na veertien jaar nieuw leven ingeblazen. Spanje stelde 2,3 miljoen euro beschikbaar om het voorontwerp te actualiseren. Inmiddels onderzoekt het Spaanse onderzoeksinstituut CSIC de zeebodem met sonar, bodemprofielen en monsters. Ook werken beide landen samen aan onderzoek naar aardbevingen en geodynamica, terwijl ingenieursbureau Ineco een vernieuwd ontwerp voorbereidt met een deadline in augustus 2026.

Een bouwbesluit is er echter nog niet. Voor de aanleg is een nieuw akkoord tussen beide landen nodig en er is geen officiële openingsdatum. De veerboot blijft daarom voorlopig noodzakelijk: tussen 15 juni en 15 juli 2026 vervoerden de havens van Algeciras en Tarifa samen bijna 117.000 voertuigen. Voor de hele zomer wordt gerekend op meer dan 800.000 voertuigen richting Noord-Afrika.