Deze verkeersborden stellen je een quizvraag en het antwoord staat pas kilometers verderop: dit is waarom

In dit artikel:

Langs lange, monotone wegen in Australië staan speciale quizborden om automobilisten bij de les te houden. Een bord stelt een vraag, waarna het antwoord pas kilometers verderop verschijnt; op langere trajecten staat soms eerst nog een hint. Doordat bestuurders over de vraag blijven nadenken of er met passagiers over praten, wordt hun aandacht langer geprikkeld dan bij een gewoon verkeersbord.

Queensland gebruikt deze zogenoemde ‘fatigue zone trivia signs’ al sinds 2012 op delen van onder meer de Bruce, Capricorn, Landsborough, Cunningham en New England Highway. In 2024 verschenen vergelijkbare borden ook langs de Stuart Highway richting Katherine, de eerste toepassing in het Northern Territory. De vragen gaan vaak over de omgeving, maar kunnen ook algemene kennis testen. Zo is de slechtvalk, niet de cheeta, het snelste dier ter wereld dankzij zijn duikvlucht van meer dan 320 kilometer per uur. Een monotreme is een zoogdier dat eieren legt, zoals het vogelbekdier en de mierenegel.

De borden zijn bedoeld voor gebieden waar automobilisten urenlang weinig afwisseling ervaren. In afgelegen delen van Australië kunnen tankstations en andere voorzieningen 150 tot 200 kilometer uit elkaar liggen, is mobiel bereik beperkt en lopen wegen soms vrijwel kaarsrecht door. De 90 Mile Straight tussen Balladonia en Caiguna is bijvoorbeeld 147 kilometer lang. Zulke omstandigheden vergroten het risico dat bestuurders op de automatische piloot gaan rijden.

Vermoeidheid kan reacties vertragen, slingeren en geheugenlacunes veroorzaken, ook voordat iemand zichtbaar in slaap valt. In Queensland overlijden gemiddeld 36 mensen per jaar bij vermoeidheidsgerelateerde ongevallen en raken 503 mensen ernstig gewond, gemeten over de meest recente periode van vijf jaar. Na ongeveer zeventien uur wakker zijn kunnen prestaties vergelijkbaar verslechteren als bij een alcoholpromillage van 0,5. Een microslaap van enkele seconden is bij 100 kilometer per uur goed voor bijna 140 meter zonder bewuste controle.

De quizborden kunnen de monotonie tijdelijk doorbreken, maar er is geen afzonderlijk bewijs dat ze ongevallen voorkomen. Ze vervangen daarom geen rust. Verkeersadviezen blijven: stop tijdens lange ritten minstens elke twee uur een kwartier, wissel bestuurders af en pauzeer meteen bij vermoeidheidsverschijnselen. Muziek, frisse lucht of koffie werken hooguit kort; voldoende slaap is de enige echte oplossing.