Duitse experts eisen hardere straffen voor beschonken fietsers: moet Nederland dit voorbeeld volgen?

In dit artikel:

In Goslar, tijdens de jaarlijkse Verkeersjuristendag, hebben verkeersrechters, wetenschappers en beleidsmakers gepleit voor veel scherpere regels voor alcohol op de fiets. In Duitsland geldt nu nog een relatief hoge grens (ongeveer 1,6 promille), maar de adviesgroep stelt die terug te brengen naar 1,1 promille en beveelt directe sancties aan: een boete van 250 euro en een punt op het rijbewijs. De aanbevelingen uit Goslar wegen doorgaans zwaar bij wetsvorming.

De drijfveer achter het voorstel is dat steeds meer alcoholgerelateerde verkeersincidenten worden veroorzaakt door fietsers, mede door de opkomst van snelle e-bikes en zware fatbikes. Een aanrijding met 25 km/uur kan ernstige verwondingen veroorzaken, waardoor de fiets niet langer als per definitie onschuldig wordt gezien.

In Nederland staat wettelijk 0,5 promille voor fietsers (ongeveer twee glazen) gelijk aan de limiet voor automobilisten, maar handhaving is beperkt: de politie controleert zelden fietsers buiten incidenten of ongevallen. Dat gedogen wordt deels gezien als pragmatisch — het ontmoedigen van fietsen onder invloed kan mensen er juist toe brengen om onder invloed de auto te nemen, wat veel grotere risico’s voor derden oplevert.

Verkeerspsychologen waarschuwen voor dit onbedoelde neveneffect: als straffen voor fietsers en automobilisten vergelijkbaar worden, kan de drempel om tóch met de auto te gaan zakken, met een stijging van dodelijke ongevallen als mogelijk gevolg. De kernvraag is of het Nederlandse pragmatisme — minder handhaving van dronken fietsers om zware slachtoffers te voorkomen — houdbaar blijft nu fietspaden voller en fietsen sneller zijn. Duitsland lijkt de keuze voor nultolerantie te maken; Nederland staat voor de afweging tussen strengere regels en mogelijke verschuiving van risico naar het autoverkeer.