Duitse industrie vlucht naar India: waarom deze 'miljardengok' fataal kan zijn
In dit artikel:
Europese industrie verschuift massaal van China naar India: autofabrikanten, techbedrijven en toeleveranciers bouwen grote productielocaties en R&D-centra in steden als Indore en Bangalore. Duitse export naar China daalde licht de afgelopen jaren terwijl de handel met India ruim steeg; bedrijven hanteren steeds vaker een ‘China plus één’-strategie om minder afhankelijk te zijn van Peking. Grote namen die fors investeren zijn onder meer Foxconn (een miljardeninvestering voor iPhone-productie in Karnataka), Mercedes‑Benz (het grootste buitenlandse onderzoekscentrum met zo’n 10.000 medewerkers), Bosch, SAP en Siemens Healthineers. De belangrijkste drijfveren zijn lage lonen en een sterke technische vakbevolking: arbeidskosten in India liggen ver onder die in Duitsland en de Verenigde Staten.
Tegelijkertijd brengt die verplaatsing serieuze geopolitieke en operationele risico’s met zich mee. Politiek gezien onderhoudt India nauwe betrekkingen met Rusland: recente ontmoetingen tussen Narendra Modi en Vladimir Poetin en grote Indiase aankopen van Russische olie en wapens illustreren dat New Delhi zich niet schaart achter westerse sancties. India verdedigt dit als strategische autonomie, terwijl Brussel en westerse regeringen dit probleem blijven zien. Voor Europese bedrijven betekent dat ze zaken doen met een partner die tegelijkertijd de Kremlin steunt — een spanningsveld dat Europa kwetsbaar kan maken voor tegenreacties.
Die kwetsbaarheid wordt versterkt door externe druk uit de Verenigde Staten: beleid onder Trump toonde dat Washington bereid is hoge importtarieven te gebruiken tegen India in reactie op bepaalde Russische banden. Europese ondernemingen die net hun supply chains naar India hebben verlegd, kunnen zo alsnog in de vuurlinie terechtkomen als Washington of andere grootmachten strenger optreden.
Daarnaast liggen er praktische hindernissen binnen India zelf. Regels als Quality Control Orders en trage certificeringsprocedures kunnen onderdelen langdurig bij de douane laten liggen en logistieke ketens verstoren — bureaucratische frictie die vergelijkbare risico’s oplevert als de lockdowns in China ooit deden.
Toch ziet Europa weinig alternatief: het IMF verwacht dat India rond 2030 uitgroeit tot de derde economie ter wereld, en de binnenlandse markt en middenklasse expanderen snel. De conclusie van veel bedrijven is daarom pragmatisch: de economische voordelen zijn groot, maar ze verbinden zich aan een partner met strategische bondgenootschappen en regelgevingsonzekerheden die geopolitieke conflicten kunnen uitlokken. De uitdaging wordt nu om groei en leveranciersdiversificatie te combineren met maatregelen tegen nieuwe politieke en operationele risico’s.