Duitsland wil geheime diensten toegang geven tot je autodata: zo zit dat bij de AIVD in Nederland

In dit artikel:

Duitsland wil autofabrikanten en garages in de toekomst mogelijk verplichten om bepaalde voertuiggegevens aan inlichtingendiensten te verstrekken. Het Duitse kabinet heeft een brede hervorming van de regels voor onder meer de buitenlandse dienst BND en de binnenlandse veiligheidsdienst Bundesamt für Verfassungsschutz goedgekeurd; het parlement moet er nog mee instemmen.

De discussie draait om telemetriedata die bij fabrikanten of dienstverleners beschikbaar zijn. Dat kunnen bijvoorbeeld locatie, snelheid, kilometerstand, ritmomenten, energieverbruik, batterijniveau en bandenspanning zijn. Niet alle gegevens van camera’s, microfoons of sensoren worden automatisch opgeslagen of doorgestuurd. Ook de zwarte doos in een auto bewaart ongevalsgegevens doorgaans lokaal. De Duitse autobranche vraagt daarom om een scherpere afbakening van welke data moeten worden verstrekt en vreest extra bewaarplichten.

Nederland kent momenteel geen specifieke wettelijke afgifteplicht voor autofabrikanten en garages die vergelijkbaar is met het Duitse voorstel. De AIVD en MIVD mogen op grond van artikel 39 van de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017 wel derden benaderen voor informatie. Dat is echter niet automatisch een verplichting om gegevens af te staan, zoals die voor bepaalde telecomgegevens wel bestaat.

Onder strikte voorwaarden kunnen de diensten ook digitale apparaten of systemen hacken. Daarvoor zijn onder meer toestemming van de minister en goedkeuring van de onafhankelijke Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden nodig. Dat biedt geen vrije toegang tot verbonden auto’s, maar kan in een concreet onderzoek wel relevant zijn.

Nederland werkt ondertussen aan een nieuwe, techniekneutrale inlichtingenwet die de diensten beter moet laten inspelen op nieuwe technologie en mogelijk meer gebruik van gegevens van private organisaties toestaat. Er is vooralsnog geen publiek Nederlands voorstel waarin garages en autofabrikanten specifiek worden verplicht voertuigdata aan de AIVD of MIVD te leveren. De Duitse plannen kunnen daarom vooral een voorproefje zijn van een toekomstige Nederlandse discussie.