Experts benadrukken belang van correct handelen in eerste minuten na ongeval: dit stappenplan redt levens

In dit artikel:

Het kan je iedereen overkomen: getuige worden van een ernstig verkeersongeval. In die eerste paar minuten bepaalt jouw handelen of slachtoffers kans maken om te overleven. De natuurlijke adrenalinerespons helpt je focussen maar kan ook tunnelvisie veroorzaken, waardoor mensen gevaarlijke fouten maken — bijvoorbeeld onbeschermd de rijbaan oprennen, hun eigen veiligheid negeren of slachtoffers onnodig verplaatsen.

Stap één is niet rennen maar nadenken en jezelf veiligstellen. Zet je auto ver in de berm of op de vluchtstrook, zet de alarmlichten aan en doe een reflecterend veiligheidshesje aan vóór je uitstapt. Op snelwegen geldt: stap uit aan de kant van de vangrail/berm, nooit aan de wegzijde. Plaats een gevarendriehoek op minstens honderd meter afstand (niet drie meter) en loop daarbij achter de vangrail, maak kalme, duidelijke gebaren om het overige verkeer te laten vertragen — geen wilde zwaaibewegingen die verwarring scheppen.

Pas als jouw eigen veilige zone ingericht is, benader je slachtoffers. Verplaats iemand alleen als er acuut levensgevaar is (brand of explosiegevaar, of als iemand op de rijbaan ligt en niet beschermd kan worden). Gebruik bij verplaatsen de Rautekgreep om nekbelasting te beperken; laat anders slachtoffers liggen om het risico op wervelletsel en dwarslaesies te voorkomen.

Controleer daarna vitale functies: reageert iemand op aanspreken of zacht schudden? Ademhaling normaal? Bel onmiddellijk 112 en geef helder door waar je precies bent (noem het hectometerpaaltje en rijrichting), wat er is gebeurd en hoeveel slachtoffers er zijn. Is iemand bewusteloos maar ademt hij normaal, leg hem in de stabiele zijligging. Ademhaling ontbreekt of is niet normaal? Begin direct met reanimeren (hartmassage en beademing) en laat omstanders een AED halen.

Veel mensen vrezen aansprakelijkheid bij het verlenen van eerste hulp, maar wie te goeder trouw handelt is juridisch beschermd; niets doen is de grootste fout en het nalaten van hulp aan iemand in levensgevaar is strafbaar. In de cruciale minuten vóór de komst van professionele hulp ben jij vaak de beslissende schakel — volg deze stappen en overweeg een EHBO-/reanimatiecursus om in zo’n situatie effectief en verantwoord te kunnen handelen.