Geen ruimte voor zonneparken? Zwitserland bouwt ze op een slimme, onverwachte locatie
In dit artikel:
In Zwitserland test startup Sun‑Ways een onconventioneel idee: zonnepanelen niet op weilanden of berghellingen, maar precies tussen bestaande spoorrails plaatsen. Kortbij het dorp Buttes (kanton Neuchâtel) is op een actief baanvak van 100 meter een proefopstelling met 48 panelen geplaatst. Die installatie levert circa 18 kW piek en ongeveer 16.000 kWh per jaar — nog bescheiden, maar bedoeld als bewijs van schaalbaarheid.
De aanleiding is duidelijk: ruimte voor grootschalige zonneparken slinkt en lokale weerstand groeit, terwijl de vraag naar elektriciteit door elektrificatie en industrie flink toeneemt. Sun‑Ways benut zo het miljoenen vierkante meters ongebruikte spoorgebied en ontwierp samen met spooronderhoudsspecialist Scheuchzer een modulair, volledig verwijderbaar systeem. Een speciale werktrein legt voorgemonteerde panelen hydraulisch neer en kan bij normaal gebruik tot ongeveer 1.000 m² panelen per dag installeren. Voor onderhoudsbeurten worden de modules eenvoudig meegenomen, wat dit concept aantrekkelijk maakt voor spoorbeheerders.
Er waren grote technische en veiligheidsvragen: reizende treinen veroorzaken sterke trillingen, opwaaiend grind, remstof en luchtdrukpieken; ook verblinding voor machinisten was een zorg. Na aanvankelijke afwijzing door het Zwitserse ministerie van Transport in 2023 ontwikkelde het team versterkte panelen met antireflectie, ingebouwde sensoren en roterende borstels die treinen kunnen meenemen om de panelen tijdens passages schoon te vegen. Na onafhankelijke studies start een testfase van drie jaar tot april 2028.
Als de proef standhoudt, is de potentiële impact groot: het Zwitserse spoornet van ruim 5.000 km zou naar schatting zo’n 2% van de nationale elektriciteitsbehoefte kunnen opwekken. De Franse spoorbeheerder volgt de resultaten ook. Het langere termijndoel is de opgewekte stroom direct terug te voeden aan de bovenleiding, waardoor treinen gedeeltelijk of volledig op eigen regionale productie kunnen rijden. Kritische aandacht blijft nodig voor veiligheid, onderhoudslogistiek, regelgeving en kostenefficiëntie voordat grootschalige uitrol realistisch is.