Het fietspad voelt steeds onveiliger, maar 93 procent maakt voor zichzelf één opvallende uitzondering

In dit artikel:

Nederlanders ervaren het fietspad als onveiliger dan enkele jaren geleden, maar leggen de oorzaak vooral bij anderen. Dat blijkt uit een onderzoek van PanelWizard in opdracht van Univé onder 1.088 Nederlanders. 87 procent vindt fietsen in het verkeer onveiliger geworden en 89 procent zegt zich te ergeren aan andere fietsers. Tegelijk beoordeelt 93 procent zichzelf als veiliger dan de gemiddelde andere fietser.

De uitkomsten gaan over wat mensen zelf melden; hun fietsgedrag is niet geobserveerd. Daardoor is niet vast te stellen of zelfbenoemde veilige fietsers zich ook werkelijk veiliger gedragen. Wel past het patroon bij het zogenoemde better-than-average effect. Een Duits onderzoek onder 1.240 fietsers zag eerder hetzelfde bij agressief fietsgedrag: deelnemers vonden andere fietsers agressiever dan zichzelf. Dat onderzoek bewijst niet waardoor de Nederlandse uitkomst ontstaat, maar laat zien dat de blinde vlek niet uniek is.

Het gevoel van onveiligheid heeft wel een reële achtergrond. In 2025 kwamen volgens het CBS 281 fietsers om bij een verkeersongeval, 35 meer dan in 2024. Fietsers vormden daarmee opnieuw de grootste groep verkeersdoden; minstens 41 procent reed op een e-bike. VeiligheidNL registreerde daarnaast ongeveer 80.900 behandelingen op de Spoedeisende Hulp na een fietsongeval, waarbij 54.900 mensen aanzienlijk letsel opliepen. In 68 procent van de gevallen ging het om een eenzijdig ongeval, zonder botsing met een andere weggebruiker of obstakel.

De dubbele maatstaf blijkt ook bij verkeersregels en oortjes. 92 procent ergert zich aan fietsers die regels negeren, terwijl 52 procent zulke overtredingen op de fiets minder ernstig vindt dan in de auto. Een op de vijf ondervraagden zegt tijdens het fietsen niet bewust na te denken over het naleven van regels. Verder vindt 89 procent dat fietsers met oortjes minder goed opletten, maar slechts 34 procent zegt dat dit voor zichzelf geldt. Oortjes zijn niet verboden, al adviseert de overheid een laag volume of één oortje; een telefoon vasthouden tijdens het fietsen mag niet.

Ook bij oudere fietsers is het verschil zichtbaar: 86 procent zegt het eigen gedrag aan te passen bij iemand van 70 jaar of ouder, terwijl 61 procent vindt dat anderen onvoldoende rekening houden met ouderen. Het onderzoek wijst daardoor niet aan wie feitelijk het gevaarlijkst fietst, maar laat vooral zien dat mensen hun eigen gedrag milder beoordelen dan dat van anderen.