In vrijwel elke autoband zit een stof die zalmen kan doden: Nederland wil ingrijpen

maandag, 16 november 2026 (14:31) - Autobahn

In dit artikel:

Bij iedere kilometer komen door bandenslijtage kleine rubberdeeltjes en chemische stoffen op het wegdek terecht. Via regenwater kunnen die in sloten en rivieren belanden. Een veelgebruikt bestanddeel van autobanden, 6PPD, beschermt het rubber tegen veroudering door ozon. Bij die reactie ontstaat 6PPD-quinon, een afbraakproduct dat vooral voor cohozalm (zilverwille zalm) zeer giftig is. In Amerikaanse rivieren bleek de stof na regenbuien een belangrijke oorzaak van massale vissterfte. De cohozalm kan al bij extreem lage concentraties binnen enkele uren sterven. De gevoeligheid verschilt per soort; bij Atlantische zalm is dezelfde acute kwetsbaarheid niet aangetoond. Toch is het probleem ook voor Europa relevant, omdat 6PPD wereldwijd in banden wordt gebruikt en de vervuiling via waterwegen kan worden verspreid.

Onderzoekers van Washington State University vroegen 695 automobilisten in Californië, Oregon en Washington hoeveel zij zouden betalen voor banden zonder 6PPD, voorzien van een milieukeurmerk. De mediane betalingsbereidheid lag ongeveer 10 procent boven de eerder betaalde bandenprijs, gemiddeld circa 76 dollar extra per set van vier. Een kwart wilde minstens 225 dollar meer betalen. Het ging om een hypothetisch product; zulke consumentenbanden zijn nog niet te koop en de uiteindelijke prijs van alternatieven hangt af van productie en grondstoffen.

Nederland en Oostenrijk werken binnen de Europese REACH-regelgeving aan een voorstel om 6PPD en verwante stoffen in rubberbanden te beperken. ECHA verwacht het dossier in maart 2027; van een direct verbod is nog geen sprake. Daarbij wordt ook onderzocht of vervangende stoffen geen nieuwe milieuschade veroorzaken. Chemiebedrijf LANXESS heeft al een alternatief, CCPD, ontwikkeld en wil dit jaar met de commerciële productie beginnen. Voorlopig verandert er niets voor automobilisten. Zij kunnen bandenslijtage wel beperken met de juiste bandenspanning en door minder hard op te trekken en te remmen, maar een structurele oplossing moet vooral van de bandenindustrie komen.

BEKIJK OOK:

Vandaag Inside: Wilfred Genee confronteert Merel Ek In de Wandelgangen: 'Zat jij mij gewoon een beetje belachelijk te maken?!'