Je auto kan bijhouden waar je reed en zelfs met wie je belde: in Nederland kun je veel van die data zelf opvragen

In dit artikel:

Connected auto’s kunnen veel meer registreren dan bestuurders in het infotainmentsysteem zien, zoals locaties, snelheid, rijstijl en gegevens van gekoppelde telefoons. Uit locatiepatronen kunnen bovendien gevoelige zaken worden afgeleid, zoals iemands werkplek of vaste bezoekadressen. Welke informatie wordt verzameld en doorgestuurd, verschilt per merk, model, account en geactiveerde functie; sensoren of microfoons betekenen niet automatisch dat alle data bij de fabrikant terechtkomt.

De Amerikaanse zaak rond General Motors (GM) onderstreept de commerciële waarde van die gegevens. Tussen 2020 en 2024 verkocht GM volgens de Californische openbaar aanklager data van honderdduizenden automobilisten aan Verisk en LexisNexis. Die informatie, waaronder rijgedrag, locaties en contactgegevens, kon worden gebruikt om bestuurders voor verzekeringsdoeleinden te beoordelen. GM trof een schikking van 12,75 miljoen dollar en kreeg beperkingen opgelegd voor de verdere verkoop van rijdata. Ook de Amerikaanse toezichthouder FTC legde eerder regels op rond de verzameling en verkoop van locatie- en rijgegevens. De Amerikaanse situatie bewijst niet dat Nederlandse fabrikanten hetzelfde doen, maar laat wel zien dat voertuigdata geld waard is.

In Europa krijgen automobilisten ondertussen meer zeggenschap. De Data Act geldt sinds 12 september 2025 en geeft gebruikers van verbonden producten, waaronder moderne auto’s, rechten op gegevens die door het gebruik ervan ontstaan. Vanaf 12 september 2026 moeten nieuwe connected producten en diensten relevante gegevens standaard eenvoudig, veilig en kosteloos toegankelijk maken, waar mogelijk ook rechtstreeks. De regeling geldt niet automatisch met terugwerkende kracht voor alle bestaande auto’s.

Gebruikers kunnen voertuigdata onder voorwaarden opvragen en delen met een derde partij, bijvoorbeeld een zelfgekozen garage. Dat recht kan ook gelden voor huurders en leaserijders. De Data Act staat los van de AVG: via die privacywet kunnen automobilisten persoonsgegevens opvragen, laten corrigeren en soms laten verwijderen. Voor vragen adviseert de Autoriteit Persoonsgegevens eerst contact op te nemen met de fabrikant, dealer of leasemaatschappij; de ACM behandelt problemen rond Data Act-rechten.

Een fabrieksreset verwijdert bovendien niet automatisch gegevens die al op servers van fabrikanten of dienstverleners staan. Bij verkoop moeten bestuurders daarom niet alleen contacten, adressen, telefoons en accounts uit de auto wissen, maar ook de merkapp en het online account controleren en zo nodig om verwijdering vragen.