Je slaat linksaf en de tegenligger rijdt 110 waar 50 mag: wie betaalt de schade na een botsing?

In dit artikel:

Bij een botsing tussen een afslaande automobilist en een veel te hard rijdende tegenligger is niet automatisch degene die geen voorrang verleende volledig aansprakelijk. Volgens artikel 18 van het Reglement verkeersregels en verkeerstekens moet een bestuurder die linksaf slaat tegemoetkomend rechtdoorgaand verkeer voor laten gaan. Ook wie vanuit een uitrit de weg oprijdt en daarmee een bijzondere manoeuvre uitvoert, moet al het overige verkeer laten voorgaan. Die verplichting blijft in beginsel gelden, ook als de andere bestuurder te hard rijdt.

Toch wordt bij de verdeling van de schade gekeken naar alle fouten die aan het ongeval hebben bijgedragen. Belangrijke vragen zijn hoeveel zicht beide bestuurders hadden, hoeveel tijd zij hadden om te reageren en of de botsing voorkomen had kunnen worden als de tegenligger zich aan de maximumsnelheid had gehouden. Op grond van artikel 6:101 van het Burgerlijk Wetboek kan de schadevergoeding worden verminderd wanneer de benadeelde zelf mede verantwoordelijk is. De rechter weegt de ernst en invloed van de fouten en kan de schade daarom naar verhouding verdelen.

Een uitspraak van de rechtbank Gelderland uit juli 2024 illustreert dat. Een automobilist reed vanuit een hoteluitrit in Valkenburg een doorgaande weg op en botste op een auto die kort daarvoor 110 kilometer per uur reed op een weg waar 50 kilometer per uur was toegestaan. De bestuurder uit de uitrit had geen voorrang verleend, maar uit onderzoek bleek dat de botsing waarschijnlijk was voorkomen als de tegenligger niet zo hard had gereden. De rechtbank vond beide bestuurders in de fout, maar liet de snelheidsovertreding zwaarder wegen. De hardrijder moest 90 procent van zijn eigen schade dragen; de verzekeraar van de andere bestuurder vergoedde de resterende 10 procent.

Dat percentage is geen vaste regel. In een zaak waarover het gerechtshof Den Haag in 2023 oordeelde, reed een automobilist vanuit een uitrit de weg op en botste op een motorrijder die te hard reed en kort daarvoor gevaarlijk had ingehaald. Omdat beide bestuurders volgens het hof ernstige fouten hadden gemaakt, werd de schade gelijk verdeeld. De plaats van het ongeval, het zicht, de snelheid en de mogelijkheden om te remmen of uit te wijken kunnen dus telkens tot een andere uitkomst leiden.

Verzekeraars onderzoeken na een ongeval onder meer getuigenverklaringen, foto’s en technische voertuiggegevens om de toedracht en snelheden vast te stellen. De verplichte WA-verzekering vergoedt schade waarvoor iemand tegenover een ander aansprakelijk is; schade aan de eigen auto valt alleen onder een passende cascoverzekering. Een verkeersboete voor te hard rijden staat bovendien los van de civielrechtelijke verdeling van de schade. Automobilisten moeten daarom zowel voorrangsregels naleven als rekening houden met de feitelijke verkeerssituatie.