Je tankt en betaalt zoals altijd, maar één flinterdun onderdeel bij de pomp kan je honderden euro's kosten

In dit artikel:

De Belgische federale politie waarschuwt voor shimming bij onbemande tankstations. Criminelen plaatsen daarbij een flinterdun elektronisch apparaatje in de kaartgleuf van een betaalautomaat. Dat onderschept gegevens die tussen de chip van de bankpas en de lezer worden uitgewisseld. De betaling kan ondertussen normaal lijken te verlopen en de pas kan gewoon worden teruggegeven, waardoor slachtoffers de fraude vaak pas ontdekken wanneer later onbekende transacties verschijnen.

Shimming lijkt op skimming, maar is moeilijker te herkennen. Bij traditionele skimming wordt vaak een opvallend opzetstuk over de kaartlezer geplaatst en kunnen criminelen met een verborgen camera ook de pincode achterhalen. Een shimmer zit grotendeels in de automaat zelf en valt daardoor nauwelijks op. De onderschepte gegevens kunnen volgens de politie naar handlangers worden doorgestuurd voor frauduleuze transacties; de precieze mogelijkheden hangen af van de apparatuur en de beveiliging van het betaalsysteem.

Dat het risico reëel is, bleek eerder dit jaar bij tankstations in Schoten en Maldegem. Klanten kregen na het tanken verdachte afschrijvingen tot 700 euro. In Schoten kwamen bij de politie meer dan twintig klachten binnen en werden ook geldopnames in het Verenigd Koninkrijk gemeld. Het onderzoek naar de incidenten liep nog, maar de politie bracht ze in verband met shimming.

Automobilisten kunnen letten op extra weerstand bij het insteken of verwijderen van de pas, een vreemd stukje plastic of een zwart onderdeel bij de kaartopening, een trage werking of losse onderdelen. Zulke signalen kunnen ook door een storing komen, maar het is verstandig de automaat dan niet te gebruiken. De Nederlandse en Belgische politie adviseren bovendien de pincode af te schermen en waar mogelijk contactloos te betalen of binnen bij het tankstation af te rekenen. Contactloos betalen voorkomt specifiek dat een shimmer in de kaartgleuf de pasgegevens onderschept, maar sluit andere vormen van fraude niet uit.

Een hoog bedrag dat direct na het tanken zichtbaar is, betekent niet automatisch fraude. Onbemande stations reserveren vaak vooraf een bedrag, in Nederland soms tot 200 euro. Na afloop wordt alleen het werkelijke tankbedrag afgerekend en vervalt de rest; een reservering kan door vertraging tijdelijk zichtbaar blijven. Controleer daarom in de bankapp of het om een reservering of een definitieve afschrijving gaat.

Bij een onbekende definitieve transactie moet de klant onmiddellijk de bank waarschuwen, de pas zo nodig laten blokkeren, het betalingsbewijs bewaren en aangifte doen. De Consumentenbond adviseert daarnaast vergoeding bij de bank te vragen, al hangt de vergoeding af van de omstandigheden. De incidenten betekenen niet dat iedere onbemande pomp onveilig is, maar onderstrepen wel dat controle van de betaalautomaat verstandig blijft.