Je ziet dit blauwe bord dagelijks op vrachtwagens, maar bijna niemand weet wat het betekent

In dit artikel:

Het blauwe bord met de witte letters TIR geeft aan dat een vrachtwagen gebruikmaakt van het internationale douaneregime TIR. De afkorting staat voor het Franse Transports Internationaux Routiers, oftewel internationaal wegtransport. Het bord zegt niets over het merk, de veiligheid of de soort lading.

Bij een TIR-transport hoort een carnet TIR, waarin de goederen, vertrekplaats en bestemming staan vermeld. Ook valt de rit onder een internationale financiële garantie. Voor vertrek controleert de douane de documenten en zo nodig de lading. Daarna wordt de laadruimte verzegeld. Bij volgende grenspassages controleren douanebeambten vooral het carnet en de verzegeling, waardoor de oplegger meestal niet opnieuw hoeft te worden geopend. Bij twijfel of een steekproef mag de douane wel een volledige controle uitvoeren.

Het bord kan zijn doorgestreept, afgedekt, omgedraaid of ingeklapt. Dat betekent niet dat de vrachtwagen is afgekeurd, maar dat het TIR-regime tijdens die rit niet wordt gebruikt. De truck kan bijvoorbeeld binnen de Europese douane-unie rijden of onder een andere regeling vallen. Officiële TIR-borden moeten aan vaste afmetingen voldoen en zowel voor als achter op de combinatie zichtbaar zijn; een simpele sticker volstaat niet.

Het systeem ontstond kort na de Tweede Wereldoorlog met een overeenkomst uit 1949. Het huidige regime is gebaseerd op het herziene TIR-verdrag uit 1975 en wordt beheerd door de VN-organisatie UNECE. Inmiddels zijn 79 partijen aangesloten, waaronder de Europese Unie. Het systeem wordt gebruikt voor internationaal vervoer tussen Europa, Azië, het Midden-Oosten en delen van Zuid-Amerika. Daarom zijn de borden ook op Nederlandse snelwegen zoals de A2 en A67 te zien, vooral bij vrachtverkeer vanuit Nederlandse en Belgische havens naar landen buiten de Europese douane-unie.

Een proefrit in 2019 illustreerde het voordeel: een vrachtwagen vervoerde twaalf ton smeermiddelen in twaalf dagen van Duitsland via Oost-Europa, Rusland en Kazachstan naar China, over ongeveer 7.400 kilometer. TIR is bedoeld om zulke grensoverschrijdende ritten sneller te laten verlopen, zonder de lading bij iedere grens opnieuw uit te laden en volledig te controleren.