Lijstje: gave C-segment hot hatches van 20 jaar geleden

In dit artikel:

Ongeveer twintig jaar geleden bood het C-segment een opvallend ruime variatie aan pittige hatchbacks; tegenwoordig zijn veel daarvan verdwenen of grondig veranderd. De belangrijkste reden: merken verleggen hun focus naar crossovers en SUV’s, waardoor modellen als de Ford Focus — en daarmee ook de Focus ST — uit het aanbod zijn gehaald. Rond 2005/2006 was er echter geen gebrek aan creatieve en soms extreem ingestoken sportieve versies van compacte hatchbacks. Hieronder de meest markante voorbeelden uit die periode, met wat ze bijzonder maakte.

- Alfa Romeo 147 GTA (3.2 V6, ~250 pk)
Een zeldzame kaskenruiter in het segment: een voorin geplaatste zescilinder (de beroemde Busso V6) in een compacte hatchback. Veel karakter dankzij het geluid en de Italiaanse signatuur; de GTA was het topmodel naast de gewone 147 en stopte kort na de faceliftperiode.

- Audi S3 (Typ 8P, 2.0 turbo, ~265 pk)
De S3 bood turbovermogen en quattro-aandrijving in één pakket. De motor (afgeleid van die in de Golf V GTI maar met steviger onderdelen en een grotere turbo) werd geliefd bij tuners en vormde een prestatiebrug tussen GTI en de grotere R-modellen.

- BMW 130i (E87, 3.0 I6, ~265 pk)
Eén van de weinige achterwielaangedreven “hot hatches” met een atmosferische zescilinder. De 1 Serie bood zo een pure BMW-ervaring in compact formaat: minder praktisch dan concurrenten, maar met een onderscheidende rijeigenschap.

- Ford Focus ST (C307, 2.5 I5 turbo, ~225 pk)
De Focus ST combineerde een scherp chassis met een karaktervolle vijfcilinder (geleend van Volvo) en een opvallende kleurkeuze (Electric Orange) die het model zeer herkenbaar maakte. Door Ford’s strategische koerswijziging richting SUV-modellen werd de Focus-identiteit uiteindelijk opgeofferd.

- Honda Civic Type R EP3 (2.0 I4, ~200 pk)
De EP3 leverde niet de hoogste cijfers, maar wel een bijzonder levendige motorervaring dankzij de hoogtoerige K20 met VTEC. Na de facelift waren rijeigenschappen en tractie verbeterd; optisch viel het model op door specifieke kleuren en interieuraccenten.

- Mazda 3 MPS (BK, 2.3 I4 turbo, ~260 pk)
Mazdas antwoord op rallyachtige prestaties: veel vermogen, sperdifferentieel en scherpe styling. Het kleine broertje van een WRX-STI-idee, maar wel een ondergewaardeerde keuze waarbij onderhoudsgeschiedenis en staat sterk bepalend zijn voor betrouwbaarheid en kosten.

- Opel Astra OPC Nürburgring Edition (2.0 I4 turbo, ~240–255 pk)
Meer rauwheid dan finesse: de OPC gaf veel presence met agressieve bodykits en optionele performance-upgrades (Remus-uitlaat +15 pk bij de Nürburgring Edition). Nadeel was dat het bij scherpe inzet snel in onderstuur kon overgaan.

- Renault Mégane RS 230 R26 F1 Team (2.0 I4 turbo, ~230 pk)
Renault combineerde eigen motorsportroem met beschikbare RS-oplossingen: een strakker Cup-chassis en lichte prestatie-upgrades maakten de F1-edities extra begeerlijk, voorzien van opvallende livery- en kleurkeuzes die verwijzen naar de F1-successen.

- Volkswagen Golf R32 (Typ 1K, 3.2 VR6, ~250 pk)
De R32 vertegenwoordigde de V6-topversie boven de GTI, met vierwielaandrijving en een karakteristieke VR6-sound. Het was de laatste Golf met deze zespitter voordat men terugschakelde naar viercilinders voor latere R-uitvoeringen.

- Bonus — Dodge Caliber SRT4 (2.4 I4 turbo, ~295 pk)
Een Amerikaanse interpretatie van het hot-hatch-idee: qua vorm al wat hoekiger en hoger dan Europese hatchbacks, maar motorisch extreem snel — in vermogen zelfs het sterkste blok in dit overzicht. Cultureel en technisch een vreemde eend in de Europese C-klasse.

Wat valt op in retrospectief: waar vroeger experimenten met verschillende architecturen (voorin zescilinders, achterwielaandrijving, grote atmosferische motoren, diverse turboconcepten) gemeengoed waren, domineren nu compactere, efficiëntere viercilinders en SUV-achtige modellen. Dat maakt veel van deze auto’s interessant voor liefhebbers en verzamelaars: ze representeren een periode van forse technische variatie en uitgesproken karakters die in het huidige modelaanbod zeldzaam zijn. Tegelijk waarschuwt het verhaal: sommige van deze snelle C-hatches vragen om zorgvuldige aankoopkeuze vanwege mogelijke dure onderhouds- of reparatiekosten bij verwaarlozing.