Mag een elektrische auto blijven rijden als er een autoloze zondag komt?

In dit artikel:

Het kabinet heeft vanwege brandstoftekorten als gevolg van de oorlog met Iran fase 1 (alertering) van het Landelijk Crisisplan Olie geactiveerd. Het plan, dat in februari 2023 aan de Tweede Kamer is aangeboden, is het wettelijk en operationeel kader om maatschappelijke ontwrichting bij een dreigend energietekort te beperken. Fase 1 draait vooral om monitoring en communicatie; harde ingrepen zijn vooralsnog niet aan de orde.

Met de activatie komt de discussie over dwingende maatregelen, zoals de klassieke autoloze zondag, opnieuw naar voren. Die maatregel staat expliciet in het crisisplan als middel om olieverbruik terug te dringen, maar zulke regels worden pas relevant bij ernstigere fases (fase 3 of 4). Tegelijkertijd is de context veranderd: begin 2026 was ruim één op de vijf personenauto’s in Nederland elektrisch of hybride (CBS). Dat roept een praktisch en juridisch dilemma op: heeft een rijverbod dat bedoeld is om olie te sparen ook zin voor elektrische voertuigen, en zouden die auto’s worden uitgesloten?

De juridische grondslag — de Regeling autoloze zondag bij oliecrisis — is nog van kracht, maar is oorspronkelijk geschreven met motorbrandstoffen in gedachten. Het publieke crisisplan biedt geen eenduidige garantie dat elektrische auto’s automatisch vrijgesteld worden. Belangrijke uitvoeringsdetails lijken bovendien niet openbaar: het plan verwijst naar een Excel-bijlage met nadere toelichtingen (maatschappelijke effecten, implementatietermijnen en verwachte besparingen), maar die bijlage is niet terug te vinden op de Rijksoverheid-website. Daardoor blijft onduidelijk of binnenoverheidsdocumenten al scenario’s bevatten waarin EV’s anders worden behandeld dan voertuigen met een verbrandingsmotor.

Kortom: er is voorlopig geen directe beperking voor burgers, en er is geen reden tot paniek, benadrukt de overheid. Of elektrische auto’s bij een eventuele autoloze zondag buiten de beperkingen vallen, hangt af van toekomstige beleidskeuzes, precieze regelgeving en uitvoeringsbesluiten. Voorwaarden zoals handhaving, technische onderscheidbaarheid en de rol van het elektriciteitsnet kunnen daarbij meespelen; de effectiviteit van maatregelen moet bovendien periodiek opnieuw worden beoordeeld nu de vervoersmix verandert.