Nederland stopt tijdelijke grenscontroles, Duitsland gaat door: toch krijgt Marechaussee meer ruimte

In dit artikel:

Nederland beëindigt per 1 oktober de tijdelijke grenscontroles met Duitsland en België. De Koninklijke Marechaussee blijft echter toezicht houden via het vernieuwde Mobiel Toezicht Veiligheid (MTV). Daarbij kan zij op basis van informatie en risicoanalyses bepalen waar, wanneer en welke voertuigen worden gecontroleerd die Nederland binnenkomen. Dat hoeft niet direct aan de grens te gebeuren: controles zijn mogelijk op wegen en vaarwegen tot twintig kilometer landinwaarts.

De beschikbare capaciteit blijft volgens het kabinet gelijk, maar de inzetmogelijkheden worden verruimd. Op dezelfde weg mag de Marechaussee voortaan maximaal 120 uur per maand toezicht houden, tegenover 90 uur onder de oude regels. Ook vervalt de limiet van zes controle-uren per dag. Dit betekent niet dat alle voertuigen worden aangehouden; naar verwachting wordt ongeveer één procent van het verkeer gecontroleerd. De verruiming moet controles minder voorspelbaar maken voor mensensmokkelaars. Alleen na een afzonderlijk besluit en bij concrete aanwijzingen voor sterk toenemend illegaal verblijf kan de inzet tijdelijk worden verdubbeld tot 240 uur per maand.

Duitsland kiest de tegenovergestelde aanpak. Daar blijven de tijdelijke controles aan alle landgrenzen voorlopig van kracht, volgens de gemelde periode van 16 september 2026 tot en met 15 maart 2027. Duitsland noemt irreguliere migratie, mensensmokkel en de druk op de opvang als redenen. Ook kan de Duitse politie tot dertig kilometer na de grens controleren. De locatie en duur van de controles kunnen wisselen, waardoor reizigers soms zonder vertraging passeren en op een ander moment oponthoud krijgen.

Voor automobilisten verschillen de heen- en terugreis daardoor duidelijk. Wie Duitsland binnenrijdt, moet rekening houden met Duitse controles en een geldig paspoort of identiteitskaart meenemen; een Nederlands rijbewijs geldt daar niet als officieel identiteitsbewijs. Op de terugweg kan de Marechaussee in Nederland nog steeds tot twintig kilometer na de grens voertuigen selecteren, maar via het reguliere, mobielere toezicht.