Nederland wil het alcoholslot terug: nieuwe auto's moeten er sinds 2024 al op voorbereid zijn

In dit artikel:

Moderne auto’s moeten in de Europese Unie technisch voorbereid zijn op de installatie van een alcoholslot. Voor nieuwe voertuigtypen geldt die verplichting sinds 6 juli 2022; sinds 7 juli 2024 geldt zij ook voor nieuw geregistreerde auto’s waarop de regels van toepassing zijn. Dat betekent niet dat iedere auto al een alcoholslot heeft of dat automobilisten verplicht moeten blazen: fabrikanten moeten alleen zorgen dat een geschikt systeem volgens vaste instructies kan worden aangesloten.

Die technische voorbereiding is relevant omdat het Nederlandse kabinet het alcoholslot opnieuw wil invoeren. Nederland kende tussen 2011 en 2015 al een alcoholslotprogramma voor zware alcoholovertreders, waaraan ongeveer 3.400 mensen deelnamen. De Raad van State maakte er een einde aan, omdat de regeling in veel gevallen onevenredig zwaar kon uitpakken. Het CBR had onvoldoende ruimte om rekening te houden met persoonlijke omstandigheden en er waren problemen met de combinatie van de bestuursrechtelijke maatregel en strafrechtelijke vervolging.

Nieuw onderzoek van WODC-onderzoeker Martine Blom werpt een positiever licht op de werking. In haar promotieonderzoek, waarop zij in februari 2026 promoveerde, bleek geregistreerde recidive tijdens het gebruik van het alcoholslot zeer laag. Bij vergelijkbare overtreders die vijf jaar hun rijbewijs kwijt waren, lag die ongeveer tien keer hoger. Ook na verwijdering van het slot hadden deelnemers op langere termijn meer dan 50 procent minder geregistreerde recidive dan mensen die alleen strafrechtelijk waren bestraft.

De resultaten zijn niet volledig bewijs van een oorzakelijk effect. Het onderzoek was retrospectief en niet gerandomiseerd, en niet alle overtredingen worden ontdekt. Blom noemt die onderregistratie als belangrijke beperking.

In het regeerakkoord staat dat het kabinet het alcoholslot wil invoeren, waarschijnlijk via het strafrecht. De Tweede Kamer vroeg daarnaast de Raad van State om te beoordelen of een nieuwe bestuursrechtelijke variant juridisch houdbaar en evenredig kan zijn. Een invoeringsdatum is er nog niet.

Naast wetgeving zijn er praktische en financiële obstakels. Per jaar zouden naar schatting 300 tot 3.000 mensen een slot kunnen krijgen, tegen ongeveer 5.000 euro per oplegging. Ook heeft circa 40 procent van de mogelijke deelnemers geen eigen auto. Daarom wordt gekeken naar lease-, bedrijfs- en deelauto’s. De techniek is dus grotendeels beschikbaar, maar de juridische en praktische uitvoering moet nog worden geregeld.