Nederlandse milieuzones: waar zijn ze en wat zijn de regels?
In dit artikel:
Nederlandse gemeenten gebruiken steeds vaker milieuzones en zero-emissie zones om de luchtkwaliteit, vooral langs drukke wegen, te verbeteren. Gemeenten stellen toegangsregels op basis van emissieklassen (Euro-klassen), die aangeven hoeveel fijnstof en stikstofoxiden een voertuig uitstoot. Sinds 1 januari 2025 zijn de landelijke eisen aangescherpt.
Wat geldt nu: in groene milieuzones mogen dieselauto’s alleen naar binnen als ze minimaal Euro 4 hebben; in blauwe zones is Euro 5 of hoger verplicht. Benzineauto’s en elektrische voertuigen mogen meestal altijd in zo’n zone. Voor personen- en bestelauto’s bestaan momenteel milieuzones in een paar steden; daarnaast hebben meerdere gemeenten aparte zones voor vrachtwagens en bussen. Sommige plaatsen, zoals Rotterdam, hebben hun traditionele milieuzone vervangen door een zero-emissie zone (ZE-zone).
Zero-emissie zones staan alleen uitstootvrije voertuigen toe, bijvoorbeeld elektrische of waterstof-bestelwagens en vrachtwagens. Per 1 januari 2025 hebben veertien gemeenten al zo’n zone, onder andere Amsterdam, Den Haag, Rotterdam, Utrecht, Eindhoven en Zwolle. Er zijn uitzonderingen (bijvoorbeeld voor rolstoelvoertuigen en oldtimers) en ondernemers kunnen soms tijdelijke ontheffingen krijgen. In 2025 zijn veel milieuzones toegevoegd, vooral in middelgrote steden; in 2026 komen er geen nieuwe milieuzones meer, maar wel aanvullende zero-emissie zones. De nieuwe milieuzones die in 2025 ingaan, richten zich vooral op bedrijfswagens.
Praktisch advies: controleer voor vertrek altijd je kenteken via de Milieuzonecheck of Zero-emissie Kentekencheck, want regels verschillen per gemeente (ook voor taxi’s en snorfietsen). Handhaving gebeurt met kentekencamera’s; boetes zijn doorgaans ongeveer €120 voor personenauto’s en €300 voor vrachtwagens, plus administratiekosten. Emissieklasse beïnvloedt meestal niet direct wegenbelasting of verzekeringspremie, al geven sommige verzekeraars voordelen voor elektrische of hybride voertuigen.
Kortom: het straatbeeld verandert geleidelijk richting minder uitstoot. Vooral dieselrijders en bedrijven met bestelwagens moeten de lokale plannen volgen om boetes en belemmeringen te voorkomen.