Niet de grenscontrole zelf, maar de file ervoor: op deze snelwegen steeg het aantal ongelukken van 30 naar 124

In dit artikel:

De Duitse grenscontroles veroorzaken niet alleen korte wachttijden aan de grens, maar vooral files en plotselinge snelheidsdalingen op de laatste kilometers van Nederlandse snelwegen. Uit cijfers die Rijkswaterstaat op verzoek van De Telegraaf verzamelde, blijkt dat het aantal geregistreerde ongevallen in 2025 op vijf van de acht onderzochte snelwegen gemiddeld 250 procent hoger lag dan in 2023. Op drie grenswegen zonder Duitse controles was zo’n stijging niet zichtbaar.

De A1 en A12 zijn de duidelijkste uitschieters: daar nam het aantal ongevallen samen ruim verviervoudigd toe. Ook op de A37 was de procentuele stijging groot, maar daarvan zijn de absolute aantallen niet bekendgemaakt. Rijkswaterstaat benadrukt dat niet elk ongeval wordt geregistreerd en dat wijzigingen in de registratie vergelijkingen tussen jaren kunnen beïnvloeden. De cijfers tonen daarom een sterke ontwikkeling, maar bewijzen niet dat grenscontroles de oorzaak zijn van elke afzonderlijke botsing.

De meeste problemen ontstaan vóór de controlepost, waar verkeer onverwacht van hoge snelheid naar stilstand gaat, rijstroken samenkomen en vrachtwagens achteraan in de file staan. Rijkswaterstaat ziet vooral meer kop-staartbotsingen. Bij De Lutte kwamen in september en oktober 2024 twee automobilisten om het leven nadat zij op vrachtwagens waren gebotst terwijl er file stond bij de grens. Op 25 april 2026 overleed iemand bij een kettingbotsing met zeven voertuigen op de A12 bij Babberich. Tien dagen later kwam bij De Lutte een bestelbusbestuurder om het leven na een botsing met een stilstaande vrachtwagen. In alle gevallen wordt nog onderzocht wat de directe oorzaak was.

Om bestuurders eerder te waarschuwen zet Rijkswaterstaat mobiele tekstkarren, extra borden en rijstrooksignalering in. Na ernstige ongevallen kwamen op de A1 en A12 extra waarschuwingen. Die maatregelen maken de file zichtbaarder, maar nemen de flessenhals bij de grens niet weg. Duitsland heeft aangekondigd de controles tot en met 15 september 2026 aan alle landsgrenzen te willen voortzetten.

Nederland voert zelf ook grenscontroles uit, maar selecteert voertuigen risicogericht en leidt ze naar een aparte controlelocatie. Daardoor blijft de doorgaande verkeersstroom grotendeels intact. Na de zomervakantie wil Nederland bovendien mobiel toezicht invoeren tot twintig kilometer van de grens; de huidige controles lopen uiterlijk tot en met 30 september 2026.

Automobilisten richting Duitsland wordt geadviseerd de verkeerssituatie al vóór Hengelo of Arnhem te controleren, alert te blijven op matrixborden en bij een onverwachte file achteropkomend verkeer met rem- of alarmlichten te waarschuwen.