Noorwegen graaft een 'snelweg voor schepen' door een berg: straks rijden auto's erboven, met één duidelijk doel

In dit artikel:

Noorwegen begint in januari 2027 met de bouw van de Stad-scheepstunnel, een doorgang van 1.700 meter door het schiereiland bij Stad. Inclusief de toegangen wordt het project ongeveer 2.200 meter lang. De tunnel krijgt een hoogte van 50 meter, een breedte van 36 meter en 33 meter vrije ruimte boven het water. Daardoor kunnen schepen ter grootte van de Hurtigruten en Kystruten erdoor varen.

De tunnel moet schepen om het beruchte Stadhavet leiden, het meest blootgestelde en gevaarlijke zeegebied langs de Noorse kust. Bij de vuurtoren van Kråkenes zijn jaarlijks 45 tot 106 stormdagen geregistreerd. Golven uit verschillende richtingen, sterke stromingen en een ruige onderzeese bodem maken de passage extra riskant. De tunnel moet de scheepvaart veiliger en betrouwbaarder maken, zodat vaartuigen minder vaak op beter weer hoeven te wachten.

Voor de aanleg moet ongeveer 3 miljoen kubieke meter gesteente worden verwijderd; na het opblazen ontstaat circa 5,4 miljoen kubieke meter rots. Een bestaande weg bij Moldefjorden wordt verlegd en via een brug over de tunnelmond geleid. Automobilisten rijden daar straks boven de ingang, met mogelijk ruimte om passerende schepen te bekijken.

Het idee om schepen door de berg te laten varen dateert al uit 1874. Vikingen vermeden het gebied eerder door boten over land te slepen. Kystverket en aannemer AF Gruppen tekenden op 17 augustus 2026 het bouwcontract. AF Gruppen verzorgt zowel de verdere engineering als de bouw; het contract bedraagt ongeveer 5,6 miljard Noorse kroon, exclusief btw. Het totale projectbudget is vastgesteld op 8,588 miljard kroon, ongeveer 793 miljoen euro.

De passage wordt gecontroleerd met tijdslots, verkeerslichten, radar, camera’s en AIS. De voorlopige snelheid ligt op vijf knopen voor reguliere schepen en acht knopen voor snellere vaartuigen, die ongeveer tien minuten nodig hebben. Het project was omstreden: de Noorse regering wilde het in 2025 stoppen vanwege oplopende kosten en een maatschappelijke kosten-batenanalyse met een negatief saldo van 5,9 miljard kroon. Het parlement zette het toch door. Bij een bouwtijd van ongeveer vijf jaar kan de tunnel in 2031 of 2032 openen.