Onderzoek: Moderne LED-koplampen veroorzaken vaker verblinding door verouderde wetgeving
In dit artikel:
Moderne koplampen verblinden veel weggebruikers omdat techniek sneller veranderde dan regels. Waar halogeenlampen een warmgeel licht gaven, domineerden sinds circa 2010 LED en xenon met koel wit-blauw licht. Volgens de Franse gezondheidsorganisatie ANSES heeft dat blauwe spectrum een veel hogere luminantie: LED‑licht in dat gebied kan vier tot zes keer feller zijn dan halogeen. Omdat de lichtbron kleiner is (enkel felle puntjes in plaats van een grote reflector) valt het licht scherper en intenser op het netvlies, wat de bestuurder ten goede komt maar tegenliggers flink kan hinderen.
De wettelijke kaders volgen deze technologische verschuiving niet: Europese regels, grotendeels ongewijzigd sinds de jaren 2000, beperken vooral de totale lichtsterkte (candela) maar stellen geen eisen aan de schadelijkheid van kleur en blauwkantige luminantie of aan verblindingseffecten. Terwijl binnenhuis‑LED’s aan strengere gezondheidseisen worden gehouden, vallen autokoplampen vaak in een hogere risicoklasse zonder aangepaste regels.
In Nederland ervaart een groot deel van weggebruikers de hinder al: een ANWB‑onderzoek onder 13.000 mensen laat zien dat 78% regelmatig wordt verblind. Onderzoek uit het Verenigd Koninkrijk stelt dat het herstel van het zicht na een sterke verblinding tot negen seconden kan duren — bij 100 km/u betekent dat ongeveer 250 meter rijden met tijdelijk verminderd zicht. Dat vergroot het risico op ongevallen, vooral bij onverwachte obstakels, fietsers of voetgangers.
Praktische tips van oogarts Tjeerd de Faber: zorg voor een beetje interne verlichting (bijvoorbeeld door dashboardverlichting te dimmen of het handschoenkastje op een kier te zetten) zodat de pupillen minder wijduit staan; houd de voorruit schoon om verstrooiing en stervorming te beperken; kijk niet in de lampen maar op de witte rand rechts van de weg; en bij ernstige hinder kan een bril met gele glazen het blauwe randje dempen. Kortom: de verlichting is veiliger voor de bestuurder maar kan gevaarlijker zijn voor anderen, en beleidsaanpassingen ontbreken nog.