Op de Duitse Autobahn gaan voor je ineens overal alarmlichten aan: dit proberen bestuurders je te vertellen

In dit artikel:

Wanneer meerdere auto’s op de Duitse Autobahn tegelijk hun alarmlichten inschakelen, waarschuwen ze meestal voor langzaam rijdend of stilstaand verkeer verderop. Bestuurders achter hen doen er verstandig aan direct gas terug te nemen, meer afstand te houden en zich voor te bereiden op een sterke snelheidsvermindering. Zeker op een rechte, vrije snelweg kan een file pas laat zichtbaar worden.

De Duitse verkeerswet, paragraaf 16 van de Straßenverkehrs-Ordnung, noemt het naderen van een file expliciet als een situatie waarin alarmlichten mogen worden gebruikt om achteropkomend verkeer voor gevaar te waarschuwen. Dat geldt ook bij uitzonderlijk langzaam rijden. De waarschuwing hoeft niet langdurig te worden gegeven: zodra het gevaar duidelijk is of de auto in de file rijdt, kunnen de lichten weer uit. Wie zelf de achterste auto van een slecht zichtbare filestaart wordt, kan het signaal doorgeven. Daarna moet bij stilstaand of stapvoets verkeer tijdig een Rettungsgasse worden gevormd.

Het gebruik is in Duitsland niet bij iedere file verplicht. Dat bleek uit een zaak bij het Landgericht Hagen. Een vrachtwagenchauffeur remde in 29 seconden van ongeveer 62 naar 11 kilometer per uur toen voor hem een file ontstond. Een achteropkomende automobilist botste met circa 50 kilometer per uur op de vrachtwagen en raakte zeer ernstig gewond. Toch vond de rechtbank dat de chauffeur in deze omstandigheden zijn alarmlichten niet hoefde te gebruiken. De file was op een rechte, droge weg goed zichtbaar, het remmen verliep niet plotseling en op die plek kwam vaker filevorming voor. Een extra waarschuwingsplicht ligt volgens de rechter vooral voor de hand wanneer de filestaart onverwacht of slecht zichtbaar is, bijvoorbeeld achter een bocht of heuvel, of wanneer het snelheidsverschil bijzonder groot is.

Alarmlichten mogen niet worden gebruikt om andere overtredingen te rechtvaardigen. Zonder geldige reden kan het gebruik in Duitsland 5 euro kosten; hogere bedragen kunnen volgen als iemand bijvoorbeeld foutparkeert of anderen hindert of in gevaar brengt. Tijdens pech of het slepen gelden wel specifiekere regels, waaronder het voeren van alarmlichten door beide betrokken voertuigen.

In Nederland wordt een file niet letterlijk in de verkeersregels genoemd. Artikel 28 van het RVV 1990 staat knipper- en geluidssignalen alleen toe om dreigend gevaar af te wenden, en slechts zolang dat noodzakelijk is. Een plotselinge, moeilijk zichtbare filestaart valt logisch binnen dat doel. Het belangrijkste advies blijft daarom: reageer meteen op knipperende alarmlichten, kijk ook in de spiegels en waarschuw achteropkomend verkeer wanneer je zelf achteraan in een onverwachte file staat.