Oudere automobilisten maken andere fouten dan jongeren: vooral bij deze manoeuvre gaat het relatief vaak mis

In dit artikel:

Nederlandse verkeersveiligheidsorganisatie SWOV ziet bij oudere automobilisten vooral een terugkerend risico bij linksaf slaan op kruispunten, met name wanneer er tegemoetkomend verkeer is. Vooral bestuurders van 75 jaar en ouder zijn relatief vaak betrokken bij ongevallen tijdens deze manoeuvre. Dat betekent niet dat zij automatisch vaker ongelukken veroorzaken; die conclusie kan volgens SWOV niet uit de Nederlandse ongevalsgegevens worden getrokken.

Linksaf slaan vraagt in korte tijd veel van een bestuurder. Die moet tegemoetkomend verkeer waarnemen, de snelheid en afstand inschatten en tegelijk letten op fietsers, voetgangers, verkeerslichten en voorrangsregels. Met het ouder worden kunnen onder meer het perifere zicht, de waarneming van beweging, de contrastgevoeligheid en de snelheid van informatieverwerking afnemen. Ook het verdelen van aandacht over meerdere verkeersstromen kan moeilijker worden. Daardoor kunnen complexe situaties zoals invoegen, uitvoegen en ongeregeld links afslaan lastiger zijn dan rustig rechtdoor rijden. Overzichtelijke kruispunten met duidelijke verkeerslichten kunnen die belasting beperken.

Jonge automobilisten hebben een ander risicoprofiel. Bestuurders van 18 tot en met 24 jaar hebben per gereden kilometer volgens SWOV ongeveer 4,5 keer zoveel kans om bij een dodelijk ongeval betrokken te raken als automobilisten van 30 tot en met 65 jaar. Vooral beperkte rijervaring, risicobereidheid, snelheid, afleiding en vermoeidheid spelen een rol. Beginnende bestuurders kennen mogelijk de verkeersregels en kunnen de auto technisch beheersen, maar hebben minder ervaring met het vroeg herkennen van gevaarlijke situaties.

Het verschil tussen beide leeftijdsgroepen is dus vooral het soort risico: bij jongeren staan onervarenheid en risicogedrag centraal, terwijl bij ouderen complexe verkeerssituaties meer aandacht vragen. Ouderen lopen bovendien een groter risico om bij een botsing ernstig of dodelijk gewond te raken, omdat het lichaam kwetsbaarder wordt. Voor automobilisten van 70 jaar en ouder ligt het overlijdensrisico per afgelegde kilometer volgens de meest recente SWOV-factsheet ongeveer 2,8 keer hoger dan voor bestuurders jonger dan 60 jaar. Dat betekent niet dat ouderen de meeste ongevallen veroorzaken. In 2025 vielen de meeste verkeersdoden onder 80-plussers, maar oudere slachtoffers kwamen relatief vaak om op de fiets.

Wie in Nederland bij het verlengen van het rijbewijs 75 jaar of ouder is, moet een medische beoordeling van de rijgeschiktheid door het CBR ondergaan. Daarbij zijn een Gezondheidsverklaring en medische keuring nodig; eventueel volgen aanvullende informatie van een specialist of een rijtest. Leeftijd alleen bepaalt niet of iemand veilig kan rijden. Doorslaggevend zijn functies als zien, denken en handelen, juist omdat een ogenschijnlijk gewone manoeuvre als linksaf slaan die vaardigheden gelijktijdig aanspreekt.