Polen scoort 99,43 op nieuwe Europese rijstressindex, maar de methode verdient een tweede blik

In dit artikel:

Een nieuwe Europese rijstressindex van Czechvignette.cz zet Polen met 99,43 van de 100 punten bovenaan. Tsjechië volgt op ruime afstand met 94,92 punten; Roemenië, Griekenland en Bulgarije completeren de top vijf. Zweden, Denemarken, Noorwegen, Nederland en Spanje worden juist genoemd als relatief rustige landen om te rijden. De ranglijst is bedoeld voor beginnende automobilisten, maar meet geen daadwerkelijke stress achter het stuur. De score is samengesteld uit gegevens over onder meer verkeersdrukte, wegkwaliteit, verkeersdoden en voertuigdichtheid, afkomstig van verschillende internationale databronnen.

De uitkomst vraagt om terughoudendheid, omdat de gebruikte gegevens niet allemaal actueel zijn. Voor de wegkwaliteit baseert de index zich op een beoordeling van het World Economic Forum, waarvan de meest recente onderliggende gegevens uit 2018 en 2019 stammen. Het gaat bovendien om de mening van respondenten over de staat van de wegen, niet om een technische meting van asfalt, onderhoud of kuilen. Daardoor kan een score die in 2026 wordt gepubliceerd een verouderd beeld geven van de huidige verkeerssituatie.

Dat blijkt volgens het artikel ook uit het voorbeeld waarmee de maker Polen typeert: het oude wegdek van de A18 bij de Duitse grens. De reconstructie van het ongeveer 70 kilometer lange traject tussen de grens en Golnice werd volgens de Poolse overheid al in oktober 2023 afgerond. Het voorbeeld weerspiegelt dus niet meer de toestand van die snelweg, hoewel dat niet betekent dat alle Poolse wegen inmiddels van hoge kwaliteit zijn.

Ook de verkeersveiligheidscijfers zijn inmiddels veranderd. De index gebruikt voor Polen 52 verkeersdoden per miljoen inwoners in 2024, terwijl voorlopige Europese cijfers voor 2025 uitkomen op 45. Daarmee ligt Polen nog slechts iets boven het Europese gemiddelde van 43. Roemenië en Bulgarije blijven met respectievelijk 68 en 71 verkeersdoden per miljoen inwoners duidelijk ongunstiger scoren. Nederland staat voorlopig op 35, al is dat cijfer deels gebaseerd op een schatting over de eerste helft van 2025.

Een nationaal dodental zegt bovendien weinig over het risico op een specifieke vakantieroute. Het cijfer omvat alle typen wegen; in de Europese Unie viel in 2024 slechts 8 procent van de verkeersdoden op autosnelwegen. Voor automobilisten kunnen vooral de eerste kilometers na een grensovergang lastig zijn door onbekende snelheden, bewegwijzering, werkzaamheden en tol- of vignetsystemen. Het advies is daarom om lokale regels en actuele wegwerkzaamheden te controleren en niet uitsluitend op navigatie te vertrouwen.

Ten slotte heeft de ranglijst een commercieel belang. Czechvignette.cz verkoopt elektronische Tsjechische snelwegvignetten en is geen officiële overheidswebsite. Het Tsjechische ministerie noemt de site in een overzicht van niet-officiële en frauduleuze verkoopwebsites, zonder daarmee te bewijzen dat Czechvignette frauduleus is. De officiële staatswinkel is sinds 24 juni te vinden op edalnice.gov.cz. De rijstressindex kan verschillen tussen landen signaleren, maar actuele informatie over het concrete traject is voor vakantiegangers betrouwbaarder dan een totaalscore als 99,43.