Steeds meer metalen vangrails maken plaats voor betonnen barrières om veiligheid te vergroten
In dit artikel:
Langs drukke knooppunten en ringwegen in heel Europa verschijnen steeds vaker massieve betonnen barrières, de zogeheten stepbarriers. Wegbeheerders — waaronder Rijkswaterstaat in Nederland — kiezen bewust voor dit harde alternatief voor de traditionele gegalvaniseerde stalen vangrail. De omslag speelt de afgelopen jaren en is vooral zichtbaar op trajecten met veel en zwaar verkeer.
De keuze voor beton komt voort uit meerdere praktische overwegingen. Crashtests van onder meer het Franse testlab Transpolis laten zien dat stalen vangrails energie absorberen door in te deuken, wat bij botsingen met personenauto’s een dempend effect heeft. Tegelijk blijkt staal onvoldoende bestand tegen zware, geladen vrachtwagens: bij een uitwijkende vrachtwagen wordt de stalen constructie soms doorbroken, waardoor het voertuig op de andere rijbaan kan belanden en frontale ongevallen veroorzaakt. De stepbarrier met een schuine, doorlopende constructie is ontworpen om vrachtwagenwielen terug op de weg te leiden en zo het doordringen naar tegenliggers te voorkomen.
Voor motorrijders biedt beton bovendien een onverwacht voordeel. De klassieke stalen vangrail staat op palen; bij een schuiver kunnen die palen als ernstige verwondingsbron fungeren. Betonnen barrières hebben een glad, continu oppervlak zonder uitstekende delen, waardoor rijders bij een val langs een vlakke wand komen in plaats van tegen losse palen — dat verkleint de kans op dodelijke verwondingen, al blijft een botsing gevaarlijk.
Financieel en operationeel wegen ook mee. De aanschaf van beton is ongeveer twee keer zo duur als staal, waardoor het doorgaans alleen op risicolocaties wordt toegepast. Op de lange termijn kan beton echter goedkoper uitpakken: bij lichte aanrijdingen deinst een metalen vangrail in en vereist vervanging met wegafsluitingen, files en risico voor wegwerkers; een betonnen muur heeft vaak slechts een schoonmaak- of lokale reparatiebeurt nodig, wat onderhoudskosten en verkeershinder vermindert.
Kort gezegd: wegbeheerders ruilen het gevoel van een „meebuigend” vangrail in voor een stugge betonnen barrière omdat die in het echte verkeer beter voorkomt dat zware vrachtwagens naar de andere rijbaan doorbreken, minder dodelijk risico’s voor motorrijders oplevert en op termijn minder onderhoud en verkeersoverlast veroorzaakt.