Trump stelt rode diesel open voor iedereen: 'belastingvrij' blijkt minder simpel dan het klinkt

In dit artikel:

Donald Trump staat het gebruik van rode diesel op de Amerikaanse openbare weg tijdelijk toe om de sterk gestegen brandstofprijzen te temperen. Zijn presidentiële besluit geldt van 5 oktober tot en met 31 december. De maatregel is vooral bedoeld om transportbedrijven, boeren en andere grootverbruikers te helpen.

Rode diesel is gewone diesel met een rode kleurstof. Die markeert dat de brandstof normaal bestemd is voor landbouwmachines, bouwmaterieel en andere voertuigen die niet op de openbare weg rijden. Voor deze diesel wordt doorgaans geen belasting voor wegverkeer betaald. Wie rode diesel toch op de openbare weg gebruikt, riskeert normaal een federale boete van minimaal 1.000 dollar of 10 dollar per betrokken gallon, naast de verschuldigde belasting.

De regering laat die federale boete tijdens de tijdelijke periode niet opleggen en wil bepaalde belastingverplichtingen uitstellen zonder rente of boetes. De federale dieselbelasting van 24,4 dollarcent per gallon wordt daarmee echter niet direct afgeschaft. Het ministerie van Financiën moet nog onderzoeken of de uitgestelde belasting later volledig kan worden kwijtgescholden. Daarvoor kan uiteindelijk nieuwe wetgeving nodig zijn.

Ook staten bepalen zelf of zij hun eigen brandstofbelasting en regels handhaven. Het Witte Huis roept hen op vergelijkbare maatregelen te nemen. Alleen als ook een staat zijn heffing tijdelijk opschort, loopt het financiële voordeel verder op. Voor een transportbedrijf kan de federale besparing bij 250 gallon ongeveer 61 dollar bedragen; volgens het Witte Huis kan dat met staatskortingen boven de 100 dollar uitkomen.

De maatregel betekent niet dat de gemiddelde automobilist massaal goedkoper kan tanken. Slechts ongeveer 2,5 procent van de geregistreerde lichte voertuigen in de Verenigde Staten rijdt op diesel, terwijl vrachtwagens en landbouwbedrijven veel grotere hoeveelheden verbruiken. Het economische effect zit daarom vooral bij bedrijven met een hoog dieselverbruik.

Als de federale belasting uiteindelijk wordt kwijtgescholden, loopt het Highway Trust Fund inkomsten mis. Dat fonds financiert onder meer wegen en openbaar vervoer. De vraag is daardoor wie de rekening betaalt: voorlopig wordt vooral betaling uitgesteld, en pas na een definitief besluit van Financiën en mogelijk het Congres is rode diesel daadwerkelijk belastingvrij.

Nederland koos eerder de tegenovergestelde richting. Het schafte het lagere accijnstarief voor rode diesel in 2013 af en verlaagt de brandstofbelasting nu via een algemene korting op gewone diesel.