Verplichte medische keuring: nieuw EU-plan zet rijbewijs op de schop

In dit artikel:

De EU voert ingrijpende wijzigingen door in het rijbewijzenstelsel: vanaf 2025 wordt voor alle autobestuurders een periodieke medische keuring verplicht en op termijn verdwijnen papieren rijbewijzen helemaal ten gunste van een Europees digitaal rijbewijs (volledige overgang gepland voor 2033). Doel is de verkeersveiligheid te verhogen en het aantal verkeersdoden — momenteel zo’n 20.000 per jaar in de EU — terug te dringen door eerder in te grijpen bij verminderde rijgeschiktheid en door uniforme regels tussen lidstaten te creëren.

De medische toets richt zich vooral op zicht, reactievermogen en hartgezondheid; de uitslag kan leiden tot advies, kortere geldigheidsduur of verplichte herkeuring. Senioren krijgen extra aandacht: lidstaten mogen vanaf 65 jaar frequente controles verplichten. Lidstaten mogen zelf bepalen hoe vaak keuringen plaatsvinden, wat ruimte laat voor nationale maatwerkoplossingen — Nederland heeft nu al keuringen vanaf 75 jaar en zal moeten beslissen of en hoe de leeftijdsgrens wordt aangepast.

Parallel hieraan wordt het papieren rijbewijs stap voor stap vervangen door een digitale versie die op de telefoon getoond kan worden, bedoeld om grensoverschrijdend rijden te vergemakkelijken en fraude te verminderen. Nederlanders die de RDW-app gebruiken krijgen zo een voorproefje van het Europese systeem.

Er is ook kritiek: artsen en belangenorganisaties betwijfelen of zelfevaluaties en periodieke tests daadwerkelijk meer veiligheid opleveren. Onzekerheid bestaat over wie de keuringen betaalt — automobilisten, verzekeraars of de overheid — en over privacy en wachttijden bij medische professionals. Omdat lidstaten veel uitvoeringsruimte krijgen, kan dit leiden tot verschillen in kosten en toepassing tussen landen. Het Europees Parlement keurde het pakket in oktober 2025 goed; Nederland verwacht de nieuwe regels binnen drie jaar te implementeren, met een extra jaar voor volledige invoering.