Vroeger mocht je op veel wegen zo hard als je wilde: de geschiedenis van de maximumsnelheid in Nederland

In dit artikel:

Nederland had lange tijd geen algemene maximumsnelheid. Toen de eerste auto’s vanaf 1896 op de weg verschenen, konden automobilisten buiten lokaal aangewezen gebieden in feite zo hard rijden als hun auto, de weg en hun rijvaardigheid toelieten. Gemeenten legden soms limieten van 5, 10 of 20 km/u op, wat tot protesten leidde.

De eerste landelijke verkeerswet uit 1905 voerde geen vaste snelheid in. Bestuurders moesten hun snelheid aanpassen aan de omstandigheden en het overige verkeer niet in gevaar brengen. Door de sterke groei van het autobezit en het toenemende aantal verkeersslachtoffers werd die vrije benadering na de Tweede Wereldoorlog steeds minder houdbaar. In 1957 werd 50 km/u de algemene limiet binnen de bebouwde kom; buiten de bebouwde kom en op snelwegen bleef lange tijd geen landelijke limiet gelden.

De oliecrisis van 1973 bracht de eerste algemene snelheidslimieten buiten de bebouwde kom. Vanaf 1974 gold 100 km/u op autosnelwegen en autowegen en 80 km/u op andere wegen buiten de bebouwde kom. Brandstofbesparing was de directe aanleiding, maar verkeersveiligheid bleef een belangrijk argument. In 1988 werd de limiet op het grootste deel van de snelwegen verhoogd naar 120 km/u.

Vanaf 1 september 2012 werd 130 km/u de algemene wettelijke maximumsnelheid op autosnelwegen. In de praktijk bleef die snelheid door beperkingen rond onder meer geluid, luchtkwaliteit en verkeersveiligheid slechts op sommige trajecten toegestaan. In maart 2020 werd de maximumsnelheid op vrijwel alle snelwegen overdag, tussen 06.00 en 19.00 uur, teruggebracht naar 100 km/u om stikstofuitstoot en -neerslag te verminderen. ’s Avonds en ’s nachts bleef op veel plekken 120 of 130 km/u mogelijk.

Sinds april 2025 mag op enkele trajecten ook overdag weer 130 km/u worden gereden. Volgens de actuele overheidsinformatie geldt in 2026 tussen 06.00 en 19.00 uur op bijna alle snelwegen nog steeds 100 km/u. Hoewel 130 km/u juridisch de algemene limiet is, bepalen verkeersborden per traject en soms per tijdstip hoe hard automobilisten daadwerkelijk mogen rijden.