Waarom je 's avonds steeds meer last hebt van koplampen (ook als je overdag nog prima ziet)

In dit artikel:

Rijden in het donker vraagt meer van de ogen dan een gewone gezichtstest laat zien. Een voetganger in donkere kleding onderscheiden, terwijl koplampen verblinden, hangt niet alleen af van gezichtsscherpte, maar ook van contrastgevoeligheid en het vermogen om aan weinig licht te wennen.

Een onderzoek uit 2012 onder 28 jonge volwassenen liet zien dat deelnemers voetgangers bij normaal zicht gemiddeld op veel grotere afstand herkenden dan bij nagebootste onscherpte of staar. Hun gezichtsscherpte bleef daarbij in alle situaties boven de gebruikelijke norm. Ook uit een ANWB-onderzoek van januari 2024 blijkt dat verblinding een wijdverbreid probleem is: 78 procent van ruim 13.000 ondervraagde weggebruikers ervaart hier regelmatig of altijd last van.

Toch zijn tegenliggers niet altijd de enige oorzaak. Ouder worden, staar, droge ogen, een verkeerde brilsterkte en lichtverstrooiing door de ooglens kunnen lichtkransen en verminderd contrast veroorzaken. De Nederlandse rijbewijseis van minimaal 0,5 gezichtsscherpte zegt daarom niet alles over veilig zien in het donker. Bij ernstige problemen met donkeradaptatie kan het CBR beperkingen opleggen, zoals alleen rijden bij daglicht.

Wie vaker lichtkransen ziet, vermoeider rijdt of voortdurend moet knijpen met de ogen, doet er goed aan de ogen en brilsterkte te laten controleren. Een schone voorruit en bril, niet recht in koplampen kijken, snelheid aanpassen en meer afstand houden kunnen helpen. Het nut van gele nachtbrillen is niet bewezen. Bij plotselinge lichtflitsen, veel nieuwe vlekjes of een gordijnachtige schaduw is direct medische hulp nodig. Door de klokwissel op zondag 25 oktober valt de avondspits weer eerder in het donker, waardoor deze klachten opnieuw vaker merkbaar kunnen zijn.