Waarom mag een kleuter op een fatbike rijden, maar moet je voor een elektrische step 16 zijn?

In dit artikel:

In Nederland mag een kind jonger dan 16 jaar momenteel niet rijden op een goedgekeurde elektrische step zonder trapondersteuning. Voor zo’n step gelden de regels voor een bijzondere bromfiets: de bestuurder moet minimaal 16 jaar zijn, de step moet door de RDW zijn toegelaten, verzekerd zijn en een kenteken hebben. De maximumsnelheid is 25 kilometer per uur. Een helm en rijbewijs zijn voorlopig niet verplicht, maar de step moet onder meer remmen, verlichting, een bel, spiegel, richtingaanwijzers, reflectoren en een voertuigidentificatienummer hebben. De meeste elektrische steps die in winkels of online worden verkocht, zijn niet goedgekeurd en mogen niet op de openbare weg rijden.

Voor een legale fatbike gelden die leeftijdsgrens en voertuigverplichtingen niet. Een fatbike wordt juridisch beschouwd als een gewone elektrische fiets, zolang de motor maximaal 250 watt continuvermogen levert, alleen ondersteuning geeft wanneer de bestuurder meetrapt en uiterlijk bij 25 kilometer per uur uitschakelt. Daardoor zijn een rijbewijs, kenteken, WA-verzekering en helm niet verplicht en bestaat er momenteel geen minimumleeftijd. Zelfs een jong kind mag er dus in principe op rijden.

Het verschil zit niet in het uiterlijk of gewicht van het voertuig, maar in de technische en juridische categorie. Een elektrische step die zelfstandig rijdt via een gashendel valt onder de regels voor bijzondere bromfietsen. Een fiets met trapondersteuning valt dankzij Europese uitzonderingsregels onder de lichtere fietsregeling. Zodra een fatbike wordt opgevoerd, bijvoorbeeld met software, een ander display of een gashendel, voldoet hij niet meer aan de eisen van een elektrische fiets. Zonder passende toelating mag hij dan niet op de openbare weg. Voor een opgevoerde of niet-toegelaten elektrische fiets geldt momenteel een boete van 320 euro; bij herhaling kan de politie het voertuig in beslag nemen. Bij een controle in Amsterdam bleek in 2024 meer dan de helft van de gecontroleerde fatbikes opgevoerd, al is dat geen representatief cijfer voor heel Nederland.

Het kabinet wil de ongelijke regels aanpassen. Op 24 april 2026 kondigde het aan een minimumleeftijd voor fatbikes te willen invoeren en gemeenten de mogelijkheid te geven fatbikes in bepaalde gebieden te weren. De precieze leeftijd en de wettelijke definitie van een fatbike zijn nog niet bepaald. Omdat fabrikanten kenmerken eenvoudig kunnen aanpassen, worden nieuwe, handhaafbare criteria uitgewerkt. De resultaten worden in het najaar van 2026 verwacht.

Daarnaast wil het kabinet vanaf 2027 een helmplicht invoeren voor bestuurders jonger dan 18 jaar op fatbikes, gewone e-bikes en andere lichte elektrische voertuigen, waaronder e-steps. Dat voorstel moet nog aan de Tweede en Eerste Kamer worden voorgelegd. Totdat de nieuwe regels van kracht zijn, blijft de opvallende situatie bestaan: voor een elektrische step zonder trapondersteuning geldt al een minimumleeftijd van 16 jaar, terwijl die grens voor een legale fatbike ontbreekt.