Waarom zijn afritten op de Duitse Autobahn vaak zo kort terwijl ze daar veel meer ruimte hebben?

In dit artikel:

Duitse afritten voelen voor Nederlandse automobilisten vaak opvallend abrupt aan. Na het verlaten van de Autobahn volgt bij veel, vooral oudere aansluitingen al snel een scherpe bocht. In Nederland is de verbindingsweg na de uitvoegstrook meestal langer en loopt de bocht geleidelijker weg van de snelweg.

Het verschil zit dus niet vooral in de breedte van de snelweg, maar in het ontwerp van het deel ná de uitvoegstrook. Nederlandse aansluitingen bieden bestuurders meer afstand om snelheid af te bouwen voordat een krappe bocht of een kruispunt wordt bereikt. Een grotere boogstraal maakt de overgang voorspelbaarder en veiliger, maar vraagt wel veel ruimte.

Veel Duitse aansluitingen zijn tientallen jaren geleden aangelegd, toen auto’s gemiddeld minder snel en minder krachtig waren en er minder grote snelheidsverschillen bestonden. Compacte bochten bespaarden grond, asfalt en kosten en maakten viaducten en andere kunstwerken kleiner. Daardoor zijn ze blijven bestaan, ook al kan het huidige verkeer veel hogere snelheden halen.

Dat Duitsland meer beschikbare ruimte heeft, betekent niet dat bestaande afritten eenvoudig kunnen worden verlengd. Een aanpassing kan gevolgen hebben voor taluds, grondverwerving, waterafvoer, viaducten, lokale wegen, vangrails en geluidsschermen. Zolang een aansluiting functioneert, is een volledige verbouwing daarom vaak niet rendabel. Moderne Duitse aansluitingen kunnen overigens wel ruimer worden ontworpen.

De scherpe overgang wordt extra merkbaar op onbegrensde Duitse trajecten. Een bestuurder kan daar vlak voor de afrit aanzienlijk sneller rijden dan de Nederlandse maximumsnelheid van doorgaans 100 kilometer per uur overdag. Het verschil tussen afremmen van bijvoorbeeld 160 naar 50 kilometer per uur en van 100 naar 50 kilometer per uur maakt een compacte bocht veel heftiger. Ook zonder algemene snelheidslimiet moet de bestuurder tijdig snelheid aanpassen aan de situatie.

De paradox is daarmee verklaard: Duitsland heeft meer ruimte, maar veel oude aansluitingen zijn compact gebouwd; Nederland heeft minder grond, maar gebruikt bij veel afritten juist langere bogen om de overgang van snelweg naar onderliggend wegennet geleidelijker te maken.