Wildgroei aan verblindende fietslampen vormt steeds groter gevaar op de weg
In dit artikel:
Fietspaden veranderen in avondlijke lasershows: moderne, extreem felle fietsverlichting verblindt steeds vaker medegebruikers en brengt veiligheid in gevaar. Volgens ANWB-peilingen voelt ongeveer twee derde van de weggebruikers zich geregeld verblind door tegemoetkomende fietsers; 18% zegt dat dat 'vaak tot zeer vaak' gebeurt en in 2% van de gevallen sluiten mensen reflexmatig zelfs hun ogen. Het probleem escaleert sinds de opkomst van e‑bikes, speed pedelecs en zware fatbikes: hogere snelheden leiden bezitters ertoe om extreem krachtige lampen te monteren, soms vergelijkbaar met koplampen van middenklasseauto’s.
De combinatie van technologie en goedkope importlampen maakt het erger. Voor een paar euro zijn op internet lampen te koop die duizenden lumen produceren maar geen afscherming of juiste lens hebben; ze stralen vaak ongericht en direct in de ogen van tegenliggers. Ook de shift van warm-geel gloeilicht naar felwit/blauw LED-licht speelt een rol: door het Purkinje‑effect is het menselijk oog ’s nachts gevoeliger voor blauwwit licht, dat als pijnlijk en verblindend ervaren wordt.
Juridisch staan Nederlandse fietsers relatief vrij. De wet eist alleen dat voorlicht wit of geel en achterlicht rood is; er bestaan geen limieten voor lichtsterkte of eisen aan de lichtbundel. Dat contrasteert met Duitsland, waar de StVZO‑norm voorschrijft dat fietslampen een afgekaderde lichtbundel (cut‑off) moeten hebben zodat het licht op de weg valt en niet in de ogen van tegenliggers. Handhaving in Nederland is praktisch afwezig: politie kan controleren op het hebben van verlichting, maar heeft geen instrumenten om felheid of afstelling te meten; de boete voor geen verlichting is in 2026 rond de 75 euro, wat nauwelijks afschrikt tegen overbelichte lampen.
De veiligheidsrisico’s zijn concreet: verblinding doet dieptezicht en reactietijd flink verminderen, waardoor paaltjes, stoepranden, voetgangers en andere fietsers over het hoofd worden gezien. Ook automobilisten kunnen door een lichtslinger aan fietsers in verwarring raken, met gevaarlijke remmanoeuvres tot gevolg.
Totdat wetgeving en handhaving worden aangepast (bijvoorbeeld door invoering van afdwingbare lumenlimieten en eisen aan de lichtbundel zoals in Duitsland), blijft zelfregulering de belangrijkste remedie. Praktisch advies: controleer je lampafstelling via de eenvoudige muurtest (vijf meter van een muur zetten en kijken waar de bovenkant van de lichtvlek uitkomt) en richt krachtige lampen omlaag. Een aanpassing van regelgeving en betere controles zouden de snelst effectieve manier zijn om het fietspad minder verblindend en veiliger te maken.