Zwartboek China (30): EU pleit voor hardere aanpak

In dit artikel:

EU-leiders willen de Europese Commissie meer macht geven om China steviger aan te pakken vanwege een snel oplopend handelsonevenwicht. In de marge van de top zei een diplomaat dat de lidstaten grotendeels overeenstemming bereiken dat er actie nodig is; de Commissie werkt aan een meerstappenplan waarvan directe maatregel het opleggen van compenserende importheffingen op Chinese plug-in hybrideauto’s is. Tegelijk zoekt Brussel het gesprek met Peking: het doel is herijking van de relatie, niet een handelsoorlog, maar er worden strengere instrumenten voorbereid om geloofwaardig te blijven.

De aanleiding is economische druk op Europese industrieën door goedkope Chinese export, mogelijk gefaciliteerd door aanzienlijke staatssteun. Een OESO-berekening wijst uit dat Chinese bedrijven de afgelopen twintig jaar drie tot acht keer zoveel staatssteun kregen als vergelijkbare ondernemingen in veel rijke, geïndustrialiseerde landen. Europese leiders — onder wie Franse president Macron en Eurocommissaris Maroš Šefčovič — waarschuwen dat die concurrentie Europese fabrieken, met name in de automobielsector, wegconcurreert; het EU-handelsnadeel met China wordt genoemd op ongeveer 1 miljard euro per dag.

Brussel houdt rekening met Chinese tegenmaatregelen: eerdere Europese importheffingen op Chinese elektrische auto’s leidden tot vergeldingsonderzoeken en heffingen van China tegen Europese zuivel-, varkens- en drankenexporteurs. Toch roepen sommige politici, waaronder Belgische kopstukken, op tot stevige stappen en bereidheid tot het dragen van eventuele pijn door vergelding.

Concreet willen meerdere lidstaten de Commissie meer capaciteit geven voor onderzoeken naar oneerlijke handelspraktijken (zoals subsidies) en pleiten zij voor gerichtere maatregelen die buitenbedoelingen en collateral damage vermijden. Voorstellen in overweging zijn onder meer drempels voor marktaandeel (producten waarbij één land meer dan 40% levert) en verplichtingen voor bedrijven in vitale sectoren om met meerdere toeleveranciers te werken, om economische chantage te beperken. De precieze koers hangt af van de besluiten die de staats- en regeringsleiders de Commissie toestaan te nemen.