Zwartboek China (34): opnieuw bewijs dat respect voor Europese regels ontbreekt.

In dit artikel:

China verzamelt en koppelt volgens het artikel op grote schaal digitale en fysieke gegevens van buitenlanders. Daardoor kan de overheid onder meer hun reisbewegingen, verblijfplaatsen en andere persoonlijke sporen nauwkeurig volgen. In een Chinese database staat een aparte categorie voor buitenlandse journalisten, met onder meer foto’s, paspoortnummers en visumgegevens. Volgens deskundigen past de intensieve controle bij een staatsapparaat dat buitenstaanders al snel als potentiële spionnen beschouwt. Informatiebeveiligingsexpert Fleur van Leusden verwacht dat niet alleen journalisten, maar vrijwel alle bezoekers worden gevolgd. Reizigers moeten er volgens haar rekening mee houden dat zowel hun digitale activiteiten als hun verplaatsingen worden geregistreerd.

Van Leusden wijst erop dat vergelijkbare technieken ook in Nederland bestaan. Betalingen, telefoonverbindingen, kentekens en camerabeelden kunnen samen een gedetailleerd beeld van iemands leven opleveren. In Nederland mogen politie en inlichtingendiensten zulke gegevens echter niet zonder meer combineren. Daarvoor gelden wettelijke voorwaarden en is bij ingrijpende surveillance toestemming van een rechter-commissaris nodig. Structurele monitoring is alleen toegestaan bij specifieke, ernstige verdenkingen.

Het artikel stelt daartegenover dat individuele privacy in China veel minder wordt beschermd en dat de overheid ook tegenover buitenlanders weinig terughoudend is. De schrijver gebruikt dit als waarschuwing aan westerse landen om China niet gelijk te stellen aan democratische Aziatische landen zoals Japan en Zuid-Korea.

Als tweede voorbeeld noemt het artikel de voorgenomen overname van MediaMarkt door het Chinese JD.com. Volgens de tekst verhinderde China dat het bedrijf informatie verstrekte aan Europese toezichthouders, die onderzoeken of er sprake is van technologieverlies of concurrentieverstorende staatssteun. De auteur concludeert dat Europese landen China niet naïef moeten benaderen en roept lezers op geen Chinese auto’s te kopen uit zorgen over de bescherming van de rechtsstaat.